Recensies

Voorstelling over Tweede Wereldoorlog in de

vroege ochtenduren in Oosterbeek

OOSTERBEEK/ARNHEM - Actrice Quirine Melssen houdt vrijdag in de Oosterbeekse concertzaal een voorstelling die begint om 6.22 uur 's ochtends. Aanleiding voor het optreden met de titel ‘Vannacht naar dag’ is 75 jaar vrede en vrijheid.

Waarom zo vroeg in de ochtend?
Quirine Melssen: "Het is een uur voor zonsopgang. In de zaal is het donker, er zijn alleen wat kaarsen aan. Het publiek is net op en erg ontvankelijk voor wat ik vertel en voor de liederen die ik zing met begeleiding van piano en cello. Geleidelijk aan wordt het licht. We gaan van onbewust naar bewust, van niet zien, naar zien, van niet handelen naar handelen, van oorlog naar vrede. We staan weer voor een nieuw begin, het leven gaat door."

Dat klinkt diepzinnig, maar wat vertelt u allemaal?
"Vijf verhalen van mensen in de Tweede Wereldoorlog. Van veldmaarschalk Montgomery tot kampbeul Wilhelm Boger. Ook mijn eigen moeder is een van de personages. Ze heeft in september 1944 tijdens de bombardementen op Arnhem in de bossen gezeten en toen die vroeg in de ochtend stopten, is ze naar Ede gelopen."

 

Wat wilt u zeggen met deze verhalen?
,,Ik zet mensen aan het denken over de vraag hoe ze zichzelf in de positie van de betrokken historische figuur hadden opgesteld. En welke les trekken ze daaruit? Hoe gedragen ze zich nu? We hebben nu bijvoorbeeld een klimaatoorlog, kun je zeggen. Welke les uit de Tweede Wereldoorlog bepaalt ons gedrag nu?"

 

En dan is het licht.

"Dan gaan we samen ontbijten en praten. Die gesprekken komen vanzelf en gaan over de dilemma's die ik heb aangedragen. Die gesprekken lopen vanzelf."

Foto: Rob Oostwegel

Na de duisternis daagt altijd het licht van een nieuwe dag

15 september 2019 door Kristel Schreurs, De Limburger

"Een voorstelling over oorlog en vrede net na zessen ’s ochtends? De honderd bezoekers van de muzikale vertelling ‘Vannacht naar Dag’ hadden er zaterdag geen moeite mee.

De nacht kijkt ons aan door de grote ramen van het AINSI-gebouw. Het is zes uur als bezoekers het voormalige verpakkingsgebouw betreden. Geduldig wachten ze in de serene, donkere ruimte op het geen ze zo vroeg deed opstaan; de voorstelling Vannacht naar Dag.

 

Licht

Bijgestaan door Eddy van Dijken (piano) en Susanne Degerfors (stond fout in recensie, moet dus Susanne zijn) (cello) betreedt zangeres en actrice Quirine Melssen de ruimte. Ze steekt kaarsen aan en begint te vertellen.  Flarden uit het verleden worden afgewisseld met Duitse, Italiaanse en Nederlandstalige liederen.

Eventjes is de oorlog springlevend. En dat is precies wat Quirine met haar voorstelling beoogt. "Wij leven in vrijheid, maar op andere plekken zijn er nog mensen op de vlucht. Met deze vertelling wil ik mensen laten nadenken over heden en verleden, over de keuzes die ze maken. En dat kan het beste heel vroeg, als de dag een onbeschreven blad is."

 

Herkenning

De duisternis wordt verdreven en het schouwspel weet toeschouwers te ontroeren.

Na de voorstelling - het is kwart over zeven - worden verhalen gedeeld en geniet het publiek van een uitgebreid ontbijtbuffet.

Was de voorstelling de moeite om zaterdagnacht de wekker te zetten? "Ja, de voorstelling heeft me geraakt. En het vroege tijdstip, het intieme sfeertje, had absoluut meerwaarde. Het heeft ook iets symbolisch. Na duisternis, een donkere periode, wordt het gewoon weer licht. 

‘Vannacht naar Dag’ is tot oktober te zien op verschillende locaties in Limburg en Gelderland."

Noorderhuys Krommenie

22 november 2015 om 7:11

Bezoeker Thiemeloods Nijmegen

29 november 2015

“Ik heb een scherf van schoonheid uit de hemel op mijn kop gekregen.”

F.J. (Frank) Marcus Directeur Veteraneninstituut:

“Ik heb het genoegen gehad op een middag in Oosterbeek de voorstelling te mogen bijwonen. Deze voorstelling was voor veteranen vrij toegankelijk. Zij die van het aanbod geen gebruik hebben gemaakt, hebben iets gemist. Stemmig begeleid door piano en cello weet Quirine in een mooie ambiance het publiek mee te nemen. Zij geeft op een stijlvolle wijze vorm aan gevoelens die mensen hebben als zij na een ingrijpende ervaring – in dit geval WOII – hun levens weer proberen op te pakken. En ook al konden wij niet genieten van het effect van de opkomende dageraad, Quirine geeft genoeg mee om eens over na te denken...

en ook al is uitgegaan van ervaringen uit WOII – het laat zich naadloos koppelen aan vergelijkbare situaties anno 2016. Een aanrader!”

 

Vannacht naar Dag
bijgewoond op zondagochtend 29 november 2015.

 

We parkeerden in het duister van de na-nacht de auto. De Thiemeloods werd gevonden en op de zolder stonden stoelen gereed voor een podium, dat er niet was. Lichtjes van brandende kaarsen, een wachtende piano en een staande cello….Enige tientallen mensen togen de trap op namen zitting in de stilte. De nacht keek ons nog aan door het grote venster.

 

Het opkomen van de drie acteurs was sereen en onderdeel van het nachtelijk gevoel dat heerste. Die zolder deed mijzelf denken aan onderduikers, die zich vaak op dergelijke plaatsen verborgen hielden.Om die reden won de romantiek van de nacht het niet van de spanning.

De zangeres,vertelster Quirine, ontstak gracieus en zingend diverse kaarsen en dat werden de lichtpuntjes in het duister.

 

De drie waren zo eendrachtig op elkaar ingespeeld, dat het geheel meteen als een gebalanceerde eenheid voelde. Onder begeleiding van piano en cello werden verhalen uit de oorlog als het ware voorgedragen. Niemand uit het publiek voelde zich nog toeschouwer, maar direct onderdeel van de diverse verhalen. Alsof we er geestelijk en zelfs fysiek onderdeel van uitmaakten.

Treffend en aansprekend was de overdracht van pijn, gevoelens en kracht van de moeder van Quirine. Dat betrof het dramatische gebeuren rond de gestrande Operatie Market Garden. De dochter was de stem van de moeder en maakte bijna subtiel duidelijk, dat het noodzakelijk is de essentie van oorlog over te dragen van ouder op kind en van kind naar de volgende generatie: ‘Opdat het nooit vergeten wordt’ .
Waren hoop, vrees, pijn die de moeder als burger troffen in de afwisseling van verhaal en zang sterker te overtreffen?

Stille uiting van gevoel bij mij was het kippenvel….

De verwijzing naar die verschillende pijnlijke plekken maakte het vanuit de afzonderlijke drama’s tot één grenzeloos Europees verhaal.
Met subtiliteit in de afwisseling en herkenbaarheid werd voor een ieder WO II als een open zenuw bloot gelegd:
Daarnaast de bevestiging van overlevingsdrang en kracht, die in mensen schuilt.
Een kracht die zorgt, dat de mens niet blijft hangen in de duisternis van de nacht.

Gaandeweg werd het tijdens de voorstelling lichter en de dageraad brak aan.
Psychologisch was dit in feite ook een hoogtepunt, omdat het leek als een overwinning op de duistere kant van het ‘zijn’.
Het perspectief voor de mens werd in zijn herkenbaarheid geuit in lied en muzikale ondersteuning.
De ondraaglijke ellende en de uitzichtloosheid werden verdrongen door verwonderingsvragen waarop een ieder op zijn manier het antwoord gaf….Wo sind denn die Blumen? Het lied dat tot diep in de huid raakte.

Na afloop van de voorstelling was er gelegenheid om het ontbijt te gebruiken. Men kon verder bezinnen in zichzelf of met een tafelgenoot. De drie artiesten waren ook aanwezig en lieten zich makkelijk verleiden om over de eigen verhalen, ervaringen en inzichten te praten.

Dit maakte het ontbijt als het ware tot onderdeel van de voorstelling.​

 

Kortom:

De voorstelling had ik voor geen geld willen missen.
Complimenten voor de originaliteit en de menselijke wijze waarop men het publiek onderdeel wist te maken van deze integere en intieme voorstelling.

Martien van Hemmen,
voorzitter Exoduscomité,
www.exodushuissen.nl

Amfitheater Luttenberg
17 mei 2015

Amfitheater Luttenberg
17 mei 2015

Legendarische opmars

september 2014 | door RONNEKE VAN DER GENUGTEN

Het leek zo veelbelovend: een offensief om de Duitse bezetters terug te dringen via een snelle opmars vanaf de Belgische grens via Eindhoven naar Nijmegen en Arnhem. De Slag om Arnhem liep echter uit op een tragedie, al werd de uiteindelijke bevrijding van ons land hiermee ingezet.
 

De NOS doet dit weekeinde rechtstreeks verslag van de herdenkingen van Operatie Market Garden. Koning Willem-Alexander is zaterdag bij de herdenking in Driel, waar de aandacht uitgaat naar de Poolse militairen van de Eerste Poolse Onafhankelijke Parachutisten Brigade onder leiding van generaal-majoor Sosabowsksi. Zij werden bij Driel gedropt om de Britse eenheden te helpen die bij Arnhem op hevige Duitse weerstand waren gestuit.

Zondag wordt in Nijmegen de geallieerde oversteek van Amerikaanse soldaten over de Waal herdacht. Na een gevaarlijke oversteek met bootjes lukte het de Amerikanen om de strategisch belangrijke Waalbruggen bij Nijmegen op de Duitsers te veroveren. In het bijzijn van veteranen wordt dit waagstuk met licht- en geluidseffecten zo goed mogelijk nagebootst. Het zal een van de laatste keren zijn dat een relatief groot aantal voormalig WWII-strijders hierbij aanwezig kan zijn.

Verder aandacht voor de herdenking op de begraafplaats in Oosterbeek waar meer dan 1750 geallieerde militairen begraven liggen die destijds in Arnhem sneuvelden.

Theatermaakster Quirine Melssen geeft op een aantal historische plekken een bijzondere voorstelling. In Arnhem op zaterdag om 06.26 uur en op zondag in Nijmegen om 06.28 uur. In Vannacht naar dag staat haar moeder centraal die als 17-jarige De Slag om Arnhem meemaakte.

Telegraaf

“Het is het magische moment dat er een nieuwe dag van het leven begint. Ook in oorlogstijd”

“Van het symbolische duister naar het licht. De voorstelling is zeker ook voor jongeren; de verhalen gaan namelijk over de kinderen van toen.”

“Behalve het unieke tijdstip zorgt Melssen voor een mooie toegift. “Na afloop is er een ontbijt. Het zijn heftige verhalen, niemand hoeft meteen alleen naar huis, er kan nog lekker nagepraat worden.”

Drs. H.J. Kaiser, burgemeester van Arnhem:
Onlangs heb ik een optreden meegemaakt van Quirine Melssen. Het heeft diepe indruk gemaakt. De mooie muziek verbindt het aanwezige publiek dat gezamenlijk hun afzonderlijke verhalen herdenkt. Door haar geoefende stem en zangtechniek weet zij diepe emoties te raken en over te brengen. Een project dat het verdient uitgevoerd te worden.

 

Bezoekers:
“Ik heb gehuild. Ik hou helemaal niet van monologen en ik ga normaal gesproken nooit naar zangvoorstellingen. Maar dit heeft me zo geraakt. Prachtig!”

“Ik ben niet alleen, allemaal hebben we geleden onder de oorlog, man of vrouw, goed of fout, schuldig of onschuldig, kinderen, kleinkinderen. Dat is wat de voorstelling mij vertelde. En dat is waar ik je uit de grond van mijn hart voor wil dankzeggen.”

“Het is zo’n magisch moment van de dag. Ik heb van iedere seconde genoten. Voor en na zonsopgang. En nu moet ik gaan. Haal ik de bus van 8 uur. Ben ik op tijd op het werk!”

Verhalen over gewone mensen die keuzes maken
De Gelderlander 28 augustus 2014

Persbericht door Jaap Bak

NIJMEGEN – ’s Morgens om zes uur naareenvoorstelling. Als de zon op het punt staat op te komen. Een magisch moment”, zegt sopraan Quirine Melssen. Zij heeft de voorstelling Vannacht naar dag gemaakt. Een muziektheaterproject over mensen in de Tweede Wereldoorlog. De voorstelling bestaat uit vijf verhalen die zijn vervlochten met liederen”,legt Melssen uit. Na afloop van de performance is er een ontbijt met het publiek.” Ze heeft deze productie in een paar maanden tijd ontwikkeld. Geïnspireerd door de verhalen van haar moeder, die Market Garden in Arnhem en Oosterbeek als meisje meemaakte. Haar vader,afkomstig uit Nijmegen, was getuige van het vergissingbombardement in februari 1944. Het heeft haaraltijd gefascineerd hoe mensen met oorlogssituaties omgaan.

Quirine Melssen maakte Vannacht naar Dag. foto: Gerard Verschooten

Mijn moederzat als meisje van 17 midden in het oorlogsgeweld.
Zij zat vier dagen in de frontlinie tussen vechtende Britse en Duitsemilitairen in het bos in Oosterbeek bij de Slag om Arnhem.” Met dat verhaal van haar moeder wilde Quirine Melssen iets doen.
Jongeren van nu kunnen zich de oorlog beter voorstellen als het over een leeftijdsgenootgaat. Vrijheid vinden wij in Nederland heel normaal,maar je moetje er wel van bewust zijn dat het ook heel anders kan zijn. Want wat voor een keuzes maak je in oorlogstijd.”
De sopraan heeft verhalen verzameld uit verschillende Europese landen.

Indringende verhalen van gewone mensen die keuzes maken. Verhalen verteld vanuit verschillende perspectieven. Een Joods kind dat gered wordt, een Duitse kampbeul en zijn kleindochter, een soldaat in een vreemd land en een Italiaan-separtizaan en zijn geliefde. Quirine Melssen speelt samen met celliste Susanne Degerfors en pianist Eddy van Dijken. De regie is in handen van Wim Selles. De voorstellingen worden gegeven in de periode van de herdenking van operatie Market Garden, op plaatsen van de route van Market Garden. „ De première is in Eind-hoven. In de lichttoren van het Philipscomplex. Op 15 september om kwart over zes ’s morgens. De voorstellingen beginnen een uur voor zonsopgang. In alle plaatsen is een locatie gevonden met grote ramen, zodat je de zon ziet opkomen. Dat is natuurlijk hèt moment. Het gaat van donker naar licht,van oorlog naar vrede. En na afloop gezamenlijk ontbijten. Ik hoop dat mensen met elkaar in gesprek raken. Het feit dat je in het donker samenkomt en het tijdens de voorstelling licht ziet worden. Dat niet iedereen alleen naar huis gaat, maar samen gaat ontbijten. Dat is toch bijzonder?”

© 2019 by Tonight into Day